آزمایش ذخیره تخمدان (AMH) چیست و چه زمانی لازم است؟
آزمایش ذخیره تخمدان یکی از مهم ترین بررسی ها در حوزه باروری است و با کمک این آزمایش می توان فهمید تعداد تخمک های یک زن در مقایسه با زنان هم سن خودش چقدر است. نتیجه این تست نشان می دهد بدن تا چه اندازه می تواند به درمان های باروری مثل داروهای تحریک تخمک گذاری یا روش های کمک باروری پاسخ بدهد.
به همین دلیل برای زنانی که با مشکل ناباروری رو به رو هستند اهمیت زیادی دارد. در این مطلب از اسکین فیت می خواهیم به طور کامل درباره آزمایش ذخیره تخمدان صحبت کنیم و در انتها بگوییم انجام این آزمایش چه زمانی لازم است. با ما همراه باشید.
آزمایش ذخیره تخمدان چیست؟
آزمایش ذخیره تخمدان راهی برای ارزیابی پتانسیل باروری خانم هاست که وضعیت شما را با زنان هم سن خودتان مقایسه می کند. در بهترین دکتر زنان کرج در این آزمایش با کمک نمونه خون و سونوگرافی واژینال تعداد تخمک های باقی مانده تخمین زده می شود. اندام های جنسی دخترها از دوران جنینی شروع به ساخت سلول های جنسی اولیه یا همان اووسیت می کنند که در نهایت به تخمک تبدیل می شوند.
این فرآیند از هفته دوازدهم بارداری شروع شده و در هفته بیستم به اوج می رسد تا جایی که هر دختر هنگام بلوغ حدود پانصد هزار اووسیت در بدن خود دارد. بعد از رسیدن به سن بلوغ در هر دوره ماهانه یک تخمک از تخمدان ها آزاد می شود.
چه کسانی باید آزمایش ذخیره تخمدان انجام دهند؟
آزمایش ذخیره تخمدان زمانی توسط پزشک توصیه می شود که نگرانی هایی درباره توانایی باروری وجود داشته باشد. به طور مشخص اگر کسی به بیماری های خاصی مثل سرطان مبتلا شده باشد که احتمال آسیب به تعداد تخمک ها را دارد، باید این آزمایش را انجام دهد.
همچنین برای کسانی که قصد دارند از روش های کمک باروری مثل آی وی اف استفاده کنند، این تست یک مرحله ضروری برای برنامه ریزی دقیق درمان است.
آزمایش ذخیره تخمدان چگونه انجام می شود؟
آزمایش ذخیره تخمدان با هدف پیش بینی میزان موفقیت در روش های کمک باروری انجام می شود اگرچه باید بدانید این تست نمی تواند کیفیت دقیق تخمک ها یا تعداد قطعی آن ها را به طور صد درصد مشخص کند.
در این فرایند سطح هورمون های مهمی مثل هورمون محرک فولیکول یا همان اف اس اچ و استرادیول و همچنین هورمون آنتی مولرین در خون بررسی می شود. علاوه بر خون گیری، سونوگرافی واژینال هم انجام می گیرد تا پزشک بتواند تعداد فولیکول های آنترال را در تخمدان ببیند و وضعیت ذخیره را بهتر تحلیل کند.
بهترین زمان برای انجام آزمایش ذخیره تخمدان معمولاً در روز سوم قاعدگی است. در این روز پزشکان با گرفتن نمونه خون سطح هورمون های کلیدی مثل هورمون آنتی مولرین یا همان ای ام اچ و هورمون محرک فولیکول یا همان اف اس اچ و همچنین استرادیول را اندازه گیری می کنند.
برای سونوگرافی نیز بهترین زمان برای بررسی تعداد فولیکول های آنترال دقیقاً همان روز سوم قاعدگی تعیین شده است تا نتیجه نهایی دقت کافی را داشته باشد.
عوامل موثر بر کاهش ذخیره تخمدان
عوامل موثر بر کاهش ذخیره تخمدان متنوع هستند و گاهی به شرایط پزشکی یا سبک زندگی فرد مربوط می شوند. بالا رفتن سن بعد از سی و پنج سالگی اصلی ترین دلیل طبیعی برای افت ذخیره است. علاوه بر سن مواردی مثل سیگار کشیدن و برخی اختلالات ژنتیکی مانند سندرم ترنر یا ناقل بودن برای سندرم ایکس شکننده هم تاثیر زیادی دارند.
بیماری های تخمدانی مثل عفونت های لگنی یا جراحی های مربوط به آندومتریوز و برداشتن بخشی یا کل تخمدان ها هم می توانند ذخیره را کم کنند. همچنین در مواردی که فرد تحت درمان هایی مثل شیمی درمانی یا رادیوتراپی لگن قرار گرفته یا دچار التهاب تخمدان شده احتمال کاهش ذخیره وجود دارد و البته گاهی هم دلیل مشخصی برای این افت پیدا نمی شود.
آیا آزمایش ذخیره تخمدان خطرناک است؟
پاسخ کوتاه این است که خیر هیچ خطری برای شما ندارد. تمام فرایند این بررسی تنها شامل یک نمونه گیری خون ساده و یک سونوگرافی واژینال است که در محیط درمانی انجام می شود و هیچ عارضه یا درد خاصی برای فرد ایجاد نمی کند.
محدودیت های آزمایش ذخیره تخمدان در این است که تنها می تواند پاسخ بدن به درمان های باروری را پیش بینی کند و کاربرد دیگری ندارد. این تست به ما می گوید تعداد تخمک ها چقدر است اما درباره سلامت یا کیفیت آن ها اطلاعاتی نمی دهد.
به همین دلیل ممکن است فردی ذخیره نرمال داشته باشد اما به دلیل پایین بودن کیفیت تخمک ها آی وی اف ناموفق شود. فراموش نکنید بعد از سی و پنج سالگی کیفیت تخمک ها افت می کند و غیر از تعداد آن ها فاکتورهای بسیار دیگری هم در موفقیت باروری دخیل هستند.
شرایط آزمایش ذخیره تخمدان بسیار ساده است و نیازی نیست نگران آمادگی های خاص یا تغییر در سبک زندگی خود پیش از انجام آن باشید.
تفسیر آزمایش ذخیره تخمدان
تفسیر آزمایش ذخیره تخمدان بر اساس استانداردهای بین المللی انجام می شود و پزشک نتایج را با مقادیر مشخصی می سنجد. هر فاکتور پیام جداگانه ای برای روند درمان شما دارد که در ادامه بررسی می کنیم.
تشریح آنتی مولرین هورمون (AMH)
در تشریح آنتی مولرین هورمون که بخشی از آزمایش ذخیره تخمدان است باید بدانید که میزان کمتر از نیم نانوگرم نشان می دهد ذخیره به کمتر از سه فولیکول رسیده است. اگر مقدار آن کمتر از یک باشد ذخیره تخمدان ها بسیار محدود است و احتمال تخمک گذاری پایین می آید.
مقادیر بین یک تا پنج نشان دهنده پاسخ مناسب به داروهای تحریک کننده تخمک گذاری است، اما اگر عدد حاصل بیشتر از پنج باشد بدن پاسخ بسیار شدیدی به داروها می دهد که در این حالت تنظیم دقیق دوز دارو برای جلوگیری از تحریک بیش از حد ضروری است.
تفسیر تعداد فولیکول آنترال (AFC)
تفسیر تعداد فولیکول آنترال که در سونوگرافی آزمایش ذخیره تخمدان مشخص می شود، به این صورت است که عدد بیشتر از هفت خوب و عدد بین هفت تا ده مناسب تلقی می شود. اگر تعداد فولیکول ها کمتر از پنج باشد احتمال پاسخ دهی به روش های کمک باروری کم است و در مقابل اگر تعداد آن ها بیش از ده باشد خطر تحریک بیش از حد تخمدان ها با داروهای باروری وجود دارد.
تفسیر مقادیر هورمون محرک فولیکول (FSH) و استرادیول
تفسیر مقادیر هورمون محرک فولیکول و استرادیول که در آزمایش ذخیره تخمدان بررسی می شوند بسیار حیاتی است. اگر اف اس اچ بالاتر از بیست و استرادیول کمتر از پنجاه باشد نشان دهنده دوران یائسگی است.
مقادیر اف اس اچ بین ده تا بیست با استرادیول بالای پنجاه احتمال یائسگی یا پاسخ ضعیف به داروها را مطرح می کند. اما اگر اف اس اچ کمتر از ده و استرادیول بین بیست و پنج تا پنجاه و ای ام اچ بین نیم تا سه و نیم باشد یعنی فرد یائسه نشده و پاسخ خوبی به داروها خواهد داشت. در نهایت اگر استرادیول بالای صد باشد احتمال تحریک بیش از حد تخمدان ها در صورت مصرف داروهایی مثل کلومیفن وجود دارد.
جمع بندی
آزمایش ذخیره تخمدان یا AMH یکی از مهم ترین روش های ارزیابی باروری زنان است که همراه با بررسی هورمون هایی مثل FSH و استرادیول و نیز سونوگرافی فولیکول های آنترال انجام می شود. این آزمایش نشان می دهد تخمدان ها تا چه حد به درمان های ناباروری پاسخ می دهند. اما کیفیت تخمک را مشخص نمی کند. در مجموع باید بدانید که انجام این آزمایش برای زنان با ناباروری سن بالای 35 سال یا پیش از درمان های کمک باروری اهمیت زیادی دارد. اسکین فیت یکی از بهترین کلینیک های زیبایی در کرج است که بهترین دکتر زنان در کرج را دارد. کلینیک ما خدمات دکتر زنان از جمله تزریق ژل بادی در کرج، تزریق فیلر بیکینی در کرج، تست پاپ اسمیر در کرج، کرایوتراپی زگیل تناسلی در کرج، لابیاپلاستی در کرج و مشاوره زیبایی زنان در کرج به بانوان ارائه می دهد. جهت دریافت نوبت و اطلاعات بیشتر می توانید از طریق شماره تماس های زیر با ما در ارتباط باشید.
راه های ارتباطی:
02632553934
09129612176